Κυριακή, 1 Φεβρουαρίου 2009

Η μάχη του Στάλινγκραντ

“Στον πόλεμο νικά όποιος διαθέτει περισσότερες εφεδρείες, περισσότερες πηγές δύναμης, περισσότερη σταθερότητα στη λαϊκή μάζα”. Λένιν.

Η μάχη του Στάλινγκραντ δεν υπήρξε μόνο η μεγαλύτερη μάχη στο “ανατολικό μέτωπο” τόσο σε χρόνο και αποφασιστικότητα, όσο και στις μέθοδες των μαχών συνολικά σε ολόκληρο το Β' Παγκόσμιο πόλεμο. Η μάχη του Στάλινγκραντ αντικειμενικά υπήρξε η μεγαλύτερη μάχη της έως σήμερα ιστορίας, στην οποία συγκρούστηκαν οι δυο μεγαλύτερες στρατιωτικές μηχανές της εποχής.

Η μάχη του Στάλινγκραντ δεν υπήρξε καν η απαρχή της νίκης του κόκκινου στρατού επί της μεγαλύτερης ιμπεριαλιστικής στρατιωτικής μηχανής της εποχής(αυτό είχε ήδη διαφανεί απ' τις απαρχές της εισβολής στην Σοβιετική Ένωση στις 22/6/1941, στη μη επίτευξη της λύσης της πολιορκίας του Λένινγκραντ, αλλά και την επική μάχη της Μόσχας) , υπήρξε όμως το ελατήριο εκείνο που συσσωρεύθηκε στην οπισθοδρόμηση του τόσο πολύ, όσο ήταν ικανό στην εμπροσθοδρόμηση του να αποτελέσει την αρχή της αντεπίθεσης του τιμημένου κόκκινου στρατού με τελική κατάληξη το Βερολίνο στις 9/5/1945, όπου και έληξε ο Β' Παγκόσμιος πόλεμος επί Ευρωπαϊκού εδάφους.
Η μάχη του Στάλινγκραντ ήταν μια εξάμηνη εποποιία του Σοβιετικού Λαού και ιδιαίτερα των κομμουνιστών που πρωτοστάτησαν σε μια μάχη ανάμεσα σε πτώματα , λάσπες, χιόνι, πολικό ψύχος και καμπίσια ζέστη, αλλά και κατεστραμμένα κτήρια. Σε κάθε οικοδομικό τετράγωνο μέρα με τη μέρα, ώρα με την ώρα, συγκρούονταν δυο απ' τους καλύτερους τακτικούς στρατούς της εποχής.
Οι μάχες σώμα με σώμα γύρω και μέσα στα κατεστραμμένα οικοδομικά τετράγωνα, ξεκίνησε με τα τελειότερα και πιο σύγχρονα όπλα της εποχής με τακτικές και στρατηγικές πρωτοφανέρωτες έως τότε, περνώντας εκεί που κάθε σοβαρός στρατιωτικός γνωρίζει στις μάχες που γέννησαν το πεζικό, τις μάχες με μόνο όπλο το ξίφος που στην προκειμένη ήταν οι ξιφολόγχες, καταλήγοντας αρχικά στην περικύκλωση 22 μεραρχιών και δεκάδων ανεξάρτητων μονάδων της 6ης και της 4ης τεθωρακισμένης στρατιάς (330.000 Γερμανοί, Ιταλοί, Ρουμάνοι), στις 23 Νοέμβρη του 1942 και στη επιχείρηση "Ουρανός"η οποία ουσιαστικά αιχμαλώτισε 91.000 στρατιώτες και αξιωματικούς ανώτερους και ανώτατους στις 2/2/1943. Η μάχη του Στάλινγκραντ ήταν δε η σκυτάλη του κόκκινου στρατού για τις επόμενες μεγαλύτερες μάχες της ιστορίας και του Β' Παγκοσμίου πολέμου όπως η μεγαλύτερη αρματομαχία όλων των εποχών τη "ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΚΟΥΡΣΚ", τη μεγαλύτερη Αερομαχία της Ιστορίας, τη ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΤΑΜΑΝ, την απελευθέρωση του Καυκάσου, της Ουκρανίας, της Λευκορωσίας(επιχείρηση Μπαγκρατίον) και μια σειρά άλλες μάχες που πραγματοποιήθηκαν στο ανατολικό μέτωπο και πέρα από αυτό, που αιχμαλώτισε και εξαφάνισε πάνω από 618 μεραρχίες των ναζί και ουσιαστικά κατέβασε τη λαομίσητη σβάστικα απ' τα κυβερνητικά κτήρια της ευρωπαϊκής Ηπείρου.

Ράδιο Κολλεκτίβα

Στις 2 Φλεβάρη 1943 ολοκληρώθηκε η εποποιία του Στάλινγκραντ. Ο Κόκκινος Στρατός, ο σοβιετικός λαός, αντιμετώπισαν σε μια μάχη σώμα με σώμα, κτίριο με κτίριο, δρόμο με δρόμο, τις χιτλερικές στρατιές μέχρι την τελική νίκη και επικράτηση. Δεν ήταν μια ακόμη μάχη του Β' Παγκόσμιου Πολέμου, αλλά, όπως τη χαρακτήρισε ο ηγέτης των μπολσεβίκων Ι. Β. Στάλιν, «η μεγαλύτερη στην ιστορία των πολέμων». Η νίκη της, άλλαξε ριζικά το ρου του πολέμου. Εδωσε «φτερά» στον ηρωικό σοβιετικό λαό που αντεπιτέθηκε σε όλο το μήκος του Ανατολικού Μετώπου. Παράλληλα, ενίσχυσε, ηθικά και ουσιαστικά, τα εθνικοαπελευθερωτικά κινήματα σε όλη την κατεχόμενη Ευρώπη. Και, τη μάχη αυτή, ο σοβιετικός λαός, με πρωτοπορία τους κομμουνιστές και τις κομμουνίστριες, την έδωσε μόνος του. Χωρίς καμιά βοήθεια από τις κυβερνήσεις των ΗΠΑ και Μεγάλης Βρετανίας, οι οποίες έδρασαν με καθαρά υπονομευτικό τρόπο, αρνούμενες να ανοίξουν δεύτερο μέτωπο.

Η μάχη του Στάλινγκραντ, χωρίζεται σε δύο μεγάλες περιόδους. Την αμυντική μάχη από τις 17 Ιούλη έως τις 18 Νοέμβρη, όπου ο Κόκκινος Στρατός ήταν αμυνόμενος και την επιθετική από τις 19 Νοέμβρη μέχρι τις 2 Φλεβάρη 1943, όπου περνά στην αντεπίθεση και κατακτά την τελική νίκη.
Στις 4 Οκτώβρη οι μάχες γίνονταν μέσα στα ίδια τα εργοστάσια. Στα μέσα Οκτώβρη οι συγκρούσεις γενικεύτηκαν σε όλη την πόλη και είχαν χαρακτήρα αγώνα σώματος προς σώμα. Οι μάχες γίνονταν στους δρόμους της πόλης, στα σπίτια, στα εργοστάσια και στη δεξιά όχθη του Βόλγα. Ηταν αδιάκοπες, μέρα και νύχτα. Οι Γερμανοί προσπάθησαν και το Νοέμβρη να ολοκληρώσουν την κατάληψη του Στάλινγκραντ, αλλά απέτυχαν κάτω από τη σθεναρή αντίσταση του Κόκκινου Στρατού και του σοβιετικού λαού, που ενίσχυε τους πολιορκημένους με κάθε τρόπο και μέσο. Στο τέλος της αμυντικής περιόδου, ο Κόκκινος Στρατός κρατά σταθερά τις θέσεις του βόρεια του εργοστασίου τρακτέρ, το εργοστάσιο «Μπαρικάντι» και τα βορειοανατολικά οικοδομικά τετράγωνα του κέντρου της πόλης. Το μέτωπο στο Στάλινγκραντ σταθεροποιούνταν. Η γερμανοφασιστική διοίκηση πείστηκε πια πως δεν μπορεί να επιτύχει την εκπλήρωση των αντικειμενικών της σκοπών και δόθηκε διαταγή να περάσει στην άμυνα. Ετσι, αποφάσισε να κρατήσει τα στρατεύματα στις θέσεις τους, μέχρι την άνοιξη του 1943, οπότε υπολόγιζε να τα ενισχύσει και να ξαναρχίσουν την επίθεση. Οι Γερμανοί περίμεναν ότι ύστερα από τόσο σκληρές και αιματηρές συγκρούσεις τα σοβιετικά στρατεύματα δε θα μπορούσαν να ενεργήσουν οποιαδήποτε σοβαρή επιχείρηση για πολύ χρόνο.
Ωστόσο, η σοβιετική διοίκηση, ακόμα και όταν διεξάγονταν οι σκληρές αμυντικές μάχες, σχεδίαζε τις μελλοντικές επιχειρήσεις και συγκέντρωνε δυνάμεις και μέσα για μεγάλη αντεπίθεση. Στις 13 Νοέμβρη, εγκρίθηκε από την ανώτατη διοίκηση και το γενικό επιτελείο σχέδιο με την κωδική ονομασία «Ουράν», που προέβλεπε την κύκλωση και εξόντωση του εχθρού στο Στάλινγκραντ. Το σχέδιο εγκρίθηκε από την ανώτατη διοίκηση με επικεφαλής τον Ι. Β. Στάλιν. Μέσα σε λιγότερο από 72 ώρες, στις 20 Νοέμβρη 1942, είχε σχηματιστεί ο κλοιός γύρω από τις χιτλερικές στρατιές, με μιαν αιφνιδιαστική και τέλεια οργανωμένη επίθεση του Κόκκινου Στρατού. Οι μάχες συνεχίστηκαν, σκληρές, μέχρι τα τέλη Γενάρη, οπότε παραδόθηκε η επίλεκτη 6η Στρατιά των χιτλερικών και στις 2 Φλεβάρη, ολοκληρώθηκε η συντριβή.
Στη διάρκεια της μάχης, οι στρατοί του φασιστικού συνασπισμού έχασαν το 25% της δύναμης που είχαν παρατάξει στο σοβιετογερμανικό μέτωπο. Η συντριβή των Γερμανών στο Βόλγα σήμαινε την αρχή της αποφασιστικής στροφής στο Μεγάλο Πατριωτικό Πόλεμο και σε όλο το Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Εως τη μάχη του Στάλινγκραντ, στην ιστορία των πολέμων, δεν υπήρξε ποτέ περίπτωση κύκλωσης και ολοκληρωτικής καταστροφής τόσο μεγάλης στρατιωτικής δύναμης.



Μία εβδομάδα δημοφιλείς αναγνώσεις